Türkiye’de Yerleşik Bireylerin Sağlık Okuryazarlık Düzeylerinin Genel Sağlık Harcamaları Üzerindeki Etkisi

Nadir Eroglu, Nihal Kalaycı Oflaz

Abstract


Dünyada sağlığın geliştirilmesi ve sağlık bilincinin oluşturulması için birey temelli uygulamalara odaklanılmış ve bu kapsamda sağlık okuryazarlığı (SO) kavramı gündeme gelmeye başlamıştır. SO, bireylere kendi sağlık kararları ile ilgili doğru tercihlerde bulunma yetisinin kazandırılması yanında tıbbi bilgileri doğru anlama, yorumlama ve sağlığı ile ilgili uygun kararları verecek davranışlar geliştirmesinin sağlanmasını ifade etmektedir. Bireylerin demografik özellikleri, genetik faktörler, beslenme alışkanlıkları, hastalıkları yönetme şekli, sosyoekonomik özellikleri gibi pek çok faktör ile ilişkilendirilebilen sağlık okuryazarlığı düzeyinin yetersizliği elde edilen bulgulara göre sağlık hizmetlerine tahsis edilen kaynakların aşırı ya da gerektiği gibi kullanılmamasına neden olmaktadır.Bu çalışma ile yetersiz SO’nın sağlık harcamalarına olan etkilerinin analiz edilmesi ve Türkiye (TR)’nin sağlık harcamaları içerisinde yetersiz SO’dan kaynaklanan mali yükün tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla Vernon ve Diğerlerinin (2007), Friedland (2002)’nin varsayımlarını kullanarak geliştirdiği maliyet tahmin modeli ile Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası tarafından 2014 yılında yayınlanan “Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Araştırması”nın verileri kullanılarak TR için yetersiz SO’nın tahmini maliyetleri hesaplanmıştır.

Keywords


Health Literacy; Health Expenditure; Health Economics

Full Text:

PDF

References


Bilir, N., (2014). Sağlık Okuryazarlığı, Turk J Public Health, 12 (1), 61-68.

Çınarlı, I. (2015). Kitle İletişimi ve Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı, Yıldırım, F. ve Keser, A. (Ed.), Sağlık Okuryazarlığı, (15-28), Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Yayın No:3, Ankara.

Erdağ, Çiler, (2015). Sağlığın Temel Belirleyicisi Olarak Sağlık Okuryazarlığı, Yıldırım, F. ve Keser, A. (Ed.), Sağlık Okuryazarlığı, (1-14), Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Yayın No:3, Ankara.

Dukic, N., Blecich, A.A. ve Cerovic, L., (2013). Economic Implications of Insufficient Health Literacy, Ekonomic Research, 117-132, http://dx.doi.org/10.1080/1331677X.2013.11517643.

Durusu-Tanrıöver, M. (2014). Yıldırım H.H., Demiray-Ready F.N., Çakır, B. ve Akalın H.E., Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Araştırması, Birinci Baskı, Sağlık-Sen Yayınları, Ankara.

Eichler, K., Weiser, S. ve Brügger, U., (2009), The Cost of Limited Health Literacy: A Systematic Review, Int. J Public Health, 54: 313-324 doi: 10.1007/s00038-009-0058-2.

Friedland, R. ve O’Neill, G., (1998). Understanding Health Literacy: New Estimates of the Costs of Inadequate Health Literacy, National Academy On Aging Society, Washington D.C.

Grossman, M., (1972). On the Concept of Health Capital and the Demand for Health, The Journal of Political Economy, Vol. 80, No. 2. (Mar. - Apr., 1972), 223-255.

Hardie, N.A., Kyanko, K., Busch, S., LoSasso, A.T. ve Levin, R.A. (2011). Health Literacy and Health Care Spending and Utilization in a Consumer-Driven Health Plan, Journal of Health Communication, 16: sup3, 308-321, doi: 10.1080/10810730.2011.604703.

Haun, J.N., Patel, N.R., French, D.D., Campbell, R.R., Bradham, D.D. ve Lapcevic, W.A., (2015). Association Between Health Literacy and Medical Care Costs İn An İntegrated Healthcare System, BMC Health Services Research, 15:249 , doi: 10.1186/s12913-015-0887-z.

Hasta Hakları Yönetmeliği, R.G. Tarihi: 01.08.1998, R.G. Sayısı: 23420, http://www.mevzuat.gov.tr/.

Health Literacy Screening Tools, Erişim: http://cdn.hivguidelines.org/wp-content/uploads/Health-Literacy-Screening-Tools.pdf

Howard, D.H., Gazmararian, J. ve Parker, R.M., (2005). The İmpact Of Low Health Literacy On The Medical Costs Of Medicare Managed Care Enrollees, The American Journal of Medicine, 118 (4):933, 371-377 doi:10.1016/j.amjmed.2005.01.010.

Institute of Medicine (US) Committee on Health Literacy, (2004). Nielsen-Bohlman L., Panzer A.M., Kindig, D.A., (Ed.). Health Literacy: A Prescription to End Confusion. Washington (DC): National Academies Press (US).

Kalkınma Bakanlığı, (2014), 2014-2018 Onuncu Kalkınma Planı Sağlık Hizmetlerinin Etkinliğinin Artırılması ve Mali Sürdürülebilirlik Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara.

Kalkınma Bakanlığı, Orta Vadeli Program (2017-2019) http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Yaynlar/Attachments/722/Orta%20Vadeli%20Program%20(2017-2019).pdf

Kanj, M. ve Mitic, W. “Working Document for Discussion at the 7th Global Conference on Health Promotion ‘Promoting Health and Development: Closing the Implementation Gap’, Nairobi, Kenya, 26-30 October 2009”, http://www.who.int/healthpromotion/conferences/7gchp/Track1_Inner.pdf

Kickbusch, I., Pelikan, J. M., Apfel, F. ve Tsouros, A.D., (2015). Sağlık Okuryazarlığı Sağlam Kanıtlar, Çeviri: Sağlıklı Kentler Birliği.

Kickbusch, I,Wait, S. ve Maag, D., (2006). Navigating Health The Role Of Health Literacy, ILC (International Longevity Centre), U.K. http://www.ilcuk.org.uk/index.php/publications/publication_details/navigating_health_the_role_of_health_literacy.

Kutner, M., Greenberg, E., Jin, Y., ve Paulsen, C. (2006). The Health Literacy of America’s Adults: Results From the 2003 National Assessment of Adult Literacy (NCES 2006–483). U.S. Department of Education. Washington, DC: National Center for Education Statistics.

Newest Vital Sign Toolkit, http://www.pfizer.com/files/health/2016_nvs_flipbook_english_final.pdf

Nutbeam, D., (2000). Health Literacy as a public health Goal: a Challenge for Contemporary Health Education and Communication Strategies into the 21st Century, Vol. 15, No:3, Oxford University Press, 259-267, doi: https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259.

Orta Vadeli Program, 2017-2019, http://www.bumko.gov.tr/Eklenti/10200,ortavadeliprogram20172019pdf.pdf

Osborne, R.H., Batterham, R.W., Elsworth, G.R.,Hawkins, M. ve Buchbinder, R., (2013). The Grounded Psychometric Development And Initial Validation Of The Health Literacy Questionnaire (HLQ), BMC Public Health, 13: 658 doi: 10.1186/1471-2458-13-658

Robert, J., (2015). Local Action on Health Inequalities Improving Health Literacy to Reduce Health Inequalities, UCL Institute of Health Equity. https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/460709/4a_Health_Literacy-Full.pdf

Rasu, R.S., Bawa WA, Suminski R, Snella K ve Warady B., (2015). Health Literacy Impact on National Healthcare Utilization and Expenditure, Int J Health Policy Manag. , 4 (11), 747-755, doi: 10.15171/ijhpm.2015.151

Sağlık Bakanlığı 2013-2017 Stratejik Planı, https://sgb.saglik.gov.tr/content/files/stratejikplan20132017/index.html

Sağlık Bakanlığı, Faaliyet Raporu 2016, Yayın No: 1063, Şubat 2017, Ankara

Sorensen, K., Broucke, S. V. D., Pelikan, J. M., Fullam, J., Doyle, G., Slonska,Z., Kondilis, B., Stoffels, V.,Osborne, R.H. ve Brand, H., (2013). Measuring Health Literacy in Populations: Illuminating the Design and Development Process of the European Health Literacy Survey Questionnaire (HLS-EU-Q), BMC Public Health, 13: 948, doi: 10.1186/1471-2458-13-948

Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçekleri Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması, (2016). Sağlık Bakanlığı, Yayın No:1025, Ankara.

TÜİK, Nüfus istatistikleri, 2015

TÜİK, Harcama İstatistikleri, 2015

TÜİK, Sağlık Harcamaları İstatistikleri, 2009-2012, 2013, 2014 ve 2015

Vernon, J. A., Trujillo, A., Rosenbaum, S. ve DeBuono, B. (2007). Low health literacy: Implications for national health policy. Washington, DC: Department of Health Policy, School of Public Health and Health Services, The George Washington University.

Vernon, J. A., Trujillo, A ve Hughen, W.K., The High Economic Cost of Low Health Literacy in Missouri, Health Policy Brief, http://www.ibrarian.net/navon/paper/Appendix_on_Cost_Calculations.pdf?paperid=16234066

Vernon, J. A., (2009). The High Economic Cost of Low Health Literacy in Wisconsin, Policy Brief, Wisconsin Literacy Inc.

Vernon, J. A., (2010). The High Economic Cost of Low Health Literacy in Iowa, Policy Brief.

Yıldırım, H.H. (2015), Sağlık Okuryazarlığı: Türkiye Resmin Neresinde? Ne yapmalı?, ABSAM Analiz, Sayı 2.

Weiss, B. D. (2003). Health Literacy: A Manual for Clinicians, Chicago, Ill: American Medical Association Foundation.

Weiss, B. D. ve Palmer, R., (2004), Relation Between Health Care Costs and Very Low Literacy Skills in a Medically Needy and Indigent Medicaid Population, JABFP, January- February 2004, Vol. 17, No:1, 44-47, doi: 10.3122/jabfm.17.1.44.




DOI: http://dx.doi.org/10.20525/ijfbs.v6i2.745

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 International Journal of Finance & Banking Studies (2147-4486)

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Creative Commons License
International Journal Finance and Banking Studies (2147-4486) by Hasan Dinçer is licensed under aCreative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Based on a work at www.ssbfnet.com/ojs.

 

"SSBFNET SSBFNET SSBFNET